İhtiyaç ve taşıt gibi tüketici kredilerini erken ödediğinizde banka, ödediğiniz tutara düşen faiz ve maliyetlerde indirim yapmak zorundadır; kanunda bu krediler için erken ödeme tazminatı yok. Konut kredisinde tazminat yalnız faiz sabitse ve sözleşmede yazıyorsa alınabilir: kalan vadesi 36 ay ve altındaysa erken ödenen tutarın en çok %1'i, 36 ayı aşıyorsa en çok %2'si.
İhtiyaç ve taşıt gibi tüketici kredilerini vadesinden önce kısmen ya da tamamen ödediğinizde banka, ödediğiniz tutara düşen faiz ve diğer maliyetlerde indirim yapmak zorundadır. Kanunda bu krediler için erken ödeme tazminatı yok (6502 md. 27). Konut kredisinde ise tazminat yalnız faiz sabitse ve sözleşmede yazıyorsa alınabilir: kalan vadesi 36 ay ve altındaysa erken ödenen tutarın en çok %1’i, 36 ayı aşıyorsa en çok %2’si (6502 md. 37).
Tüketici kredisinde: indirim zorunlu
6502 sayılı Kanun’un 27. maddesine göre kredi veren, erken ödenen miktara göre gerekli tüm faiz ve diğer maliyet unsurlarında indirim yapmakla yükümlüdür. Bunun pratikteki anlamı şu: krediyi bugün kapatırsanız gelecek ayların faizini ödemezsiniz. İhtiyaç kredisinde faiz üzerinden alınan KKDF ve BSMV de faizle birlikte gider.
Kanunun tüketici kredileri bölümünde erken ödeme tazminatına dair bir hüküm yok. Tazminat yalnız konut finansmanı için ayrıca düzenlenmiş.
Örnek: 6 taksit sonra kapatmak
100.000 TL, 12 ay vadeli bir ihtiyaç kredisi düşünelim. Aylık akdi faiz %3,99, oran örnektir. KKDF ve BSMV ile taksit 11.401,85 TL.
- 6 taksit ödendikten sonra kalan 6 taksitin toplamı: 68.411,07 TL
- Aynı gün kalan anapara: 57.527,77 TL
- Kapatırsanız ödemeyeceğiniz faiz ve vergi: 10.883,30 TL
Bankanın vereceği gerçek kapama tutarı, son taksit tarihinden bu yana geçen günler için işleyen faiz kadar bundan farklı olabilir. Kesin tutarı bankadan yazılı isteyin. Kendi kredinizle bakmak için erken kapama aracını kullanabilirsiniz.
Aynı mantık taşıt kredisi için de geçerli. Faizin ilk aylarda yüksek, son aylarda düşük olduğunu da hesaba katın: vadenin sonuna yaklaştıkça erken kapamanın kazandırdığı faiz azalır.
Konut kredisinde: tazminat sınırlı
Konut kredisinde banka erken ödeme tazminatı isteyebilir, ama yalnız belirli koşullarda ve belirli bir sınıra kadar.
| Durum | Erken ödeme tazminatı |
|---|---|
| Sabit faiz, kalan vade 36 ay ve altı | Erken ödenen tutarın en çok %1’i |
| Sabit faiz, kalan vade 36 aydan fazla | Erken ödenen tutarın en çok %2’si |
| Değişken faiz | İstenemez |
| Sözleşmede tazminat hükmü yok | İstenemez |
Bir sınır daha var. TCMB’nin ücretlere ilişkin tebliğine göre tazminat, erken ödeme nedeniyle yapılacak faiz indirimi tutarını aşamaz. Yani tazminat, kurtardığınız faizden fazla olamaz.
Tablodaki oranlar üst sınırdır. Sözleşmenizde daha düşük bir oran ya da hiç tazminat olmayabilir; önce sözleşmenize bakın.
Ara ödeme: borcun bir kısmını kapatmak
Erken ödeme yalnız krediyi tamamen kapatmak demek değil. Kanun indirimi erken ödenen miktara göre tanımladığı için kısmi ödemede de indirim alırsınız. Konut kredisinde tazminat da kapatılan kısım üzerinden hesaplanır.
Ara ödemeden sonra ödeme planı iki şekilde yeniden kurulabilir: taksit düşer, vade aynı kalır ya da taksit aynı kalır, vade kısalır. Hangisinin uygulanacağını bankanızla netleştirin.
Örnek: konut kredisine 200.000 TL ara ödeme
2.000.000 TL, 120 ay vadeli, sabit faizli bir konut kredisi düşünelim. Aylık faiz %2,79, oran örnektir. Kredinin kullandırıldığı gün adınıza kayıtlı başka konut olmadığını varsayıyoruz; bu durumda KKDF ve BSMV alınmaz. Taksit 57.932,14 TL.
- taksitten sonra kalan anapara 1.928.498,96 TL. Bu noktada 200.000 TL ara ödeme yapıyorsunuz. Kalan vade 96 ay, yani 36 ayı aşıyor; sözleşmenizde tazminat hükmü varsa banka en çok 200.000 × %2 = 4.000 TL isteyebilir.
| Seçenek | Aylık taksit | Kalan vade | Kalan taksitler toplamı |
|---|---|---|---|
| Ara ödeme yok | 57.932,14 TL | 96 ay | 5.561.485,40 TL |
| Taksit düşer | 51.924,14 TL | 96 ay | 4.984.717,10 TL |
| Vade kısalır | 57.932,14 TL | 65 ay | 3.760.933,79 TL |
Vadenin kısaldığı seçenekte son taksit diğerlerinden düşüktür. Taksitin düştüğü seçenekte kalan ödemeler 576.768,31 TL azalır; 200.000 TL ara ödemeyi ve 4.000 TL tazminatı düştüğünüzde net fark 372.768,31 TL. Vadenin kısaldığı seçenekte fark çok daha büyük, çünkü borç daha hızlı kapandığı için daha az ay faiz işler. Buna karşılık aylık yükünüz azalmaz.
Hangisinin size uygun olduğu bütçenize bağlı. Biz burada yalnız hesabı gösteriyoruz.
Erken ödeme nasıl yapılır
Önce bankanızdan kapama tutarını ya da ara ödeme sonrası yeni ödeme planını yazılı isteyin. Tutar kapama günü için geçerlidir; ertesi gün faiz işlediği için değişebilir. Ödemeyi yaptıktan sonra kredinin kapandığını ya da yeni planın oluştuğunu gösteren belgeyi alın. Krediye bağlı bir otomatik ödeme talimatı varsa, kapanıştan sonra onu da kontrol edin.
Başvurmadan önce kontrol listesi
- Kredinizin türü: tüketici kredisi mi, konut finansmanı mı?
- Konut kredisinde faiz sabit mi, değişken mi; sözleşmede tazminat hükmü var mı?
- Kalan vadeniz 36 ayın altında mı, üstünde mi?
- Kısmi ödemede taksit mi düşecek, vade mi kısalacak?
- Bankanın yazılı kapama ya da ara ödeme tutarı ne?
Kredi türlerine göre ayrıntı için ihtiyaç kredisi, taşıt kredisi ve konut kredisi sayfalarına bakabilirsiniz. Krediyi yeni çektiyseniz ve 14 gün dolmadıysa, erken kapamadan daha ucuz bir yol olabilir: kredi cayma hakkı.